Marcin Petke, możliwy więzień sumienia

Amnesty International wyraża swój niepokój:

Amnesty International jest zaniepokojona, że 23 letni Marcin Petke z Kartuz został skazany za odmowę pełnienia służby wojskowej na podstawie artykułu 230.2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rrzeczpospolitej Polskiej, z dnia 21 listopada 1967 r. Otrzymał on wyrok sześciu miesięcy więzienia z naruszeniem jego prawa do wolności myśli, sumienia i religii. Wraz z uwięzieniem Amnesty International uzna Marcina Petkę jako więźnia sumienia i będzie domagała się natychmiastowego i bezwarunkowego uwolnienia. Amnesty International apeluje do polskich władz o unieważnienie wyroku Marcina Petke i pozwolenie mu odbycia służby zastępczej.

Tło wydarzeń:

Marcin Petke złożył podanie o odbycie służby zastępczej, co motywował swoimi przekonaniami religijnymi i silnym wewnętrznym przeświadczeniem, które nie pozwala mu służyć w wojsku. Zacytował piąte przykazanie biblijne: „Nie zabijaj”. Powołał się również na fakt, że jego dwóch przyjaciół popełniło ostatnio samobójstwo w trakcie odbywania służby wojskowej. W kwietniu 1997 Rejonowa Komisja Poborowa w Kartuzach odrzuciła podanie motywując to tym, że religia rzymsko-katolicka nie ustanawia dostatecznych podstaw dla odmowy służby wojskowej ze względu na przekonania. Orzeczenie Rejonowej Komisji zostało podtrzymane przez Wojewódzką Komisję Poborową.

W czerwcu 1997 Marcin Petke odmówił przyjęcia karty powołania wzywającej go do wojska. Wkrótce po tym został sądzony za próbę uchylenia się od odbycia służby wojskowej według artykułu 230.2 przed Sądem Garnizonowym w Gdyni. W swojej obronie podkreślał, że służba wojskowa jest przeciwko jego przekonaniom i filozofii życiowej. Sędzia zaproponował, że Marcin Petke powinien odbyć służbę „zastępczą” w armii, gdzie wykonywałby pracę biurową. W myśl tej propozycji nie wymaganoby od niego noszenia broni, ale w innych kwestiach musiałby się podporządkować regułom obowiązującym w armii. Odmawiając tej propozycji Marcin Petke został we wrześniu 1997 skazany na sześć miesięcy więzienia.

Marcin Petke odwołał się do Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu, gdzie jego sprawa stanęła na wokandzie 4 grudnia 1997 roku. Sąd odrzucił propozycję adwokata Marcina, aby poddać go ponownym badaniom psychiatrycznym (pierwsze badanie wykazało, że Marcin ma socjopatyczną osobowość, ale nadaje się do służenia w armii) i potwierdził wyrok sądu w Gdyni. Ponowne odwołanie się do Izby Wojskowej Sądu Najwyższego o kasację wyroku zostało również odrzucone. Aktualnie, adwokat Marcina Petke zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W czerwcu i wrześniu 1998 Marcin Petke wezwany był do rozpoczęcia odbywania wyroku sądowego. Jednakże, jego uwięzienie zostało odłożone, jak do tej pory, ze względu na chorobę Marcina.

W Polsce wszyscy mężczyźni, którzy ukończyli osiemnasty rok życia podlegają obowiązkowemu poborowi do armii. Normalny czas trwania służby wojskowej wynosi 18 miesięcy, okres ten w szczególnych przypadkach może zostać zredukowany do 12 miesięcy. Nowe prawo dotyczące służby wojskowej jest w trakcie przygotowań i oczekuje się zredukowania służby wojskowej do 12 miesięcy. W czerwcu 1998 polski parlament zatwierdził zmiany ustawy o powszechnym obowiązku obrony, zezwalające na 36 miesięczną służbę zastępczą dla osób, które odmawiają służby wojskowej, ze względu na przekonania, w nie militarnych instytucjach. W listopadzie 1992 roku po raz kolejny zmieniono tę ustawę, skracając długość służby zastępczej do 24 miesięcy (dziewięć miesięcy dla tych, którzy ukończyli studia wyższe).

Amnesty International - International Secretariat, 1 Easton Street, London WC1X8DJ, United Kingdom

Powrót na stronę ZOSW-u

Powrót na stronę AMNESTY