"Marksiści-reichiści" o wyzwolenie seksualne - przeciwko klerykalizmowi i feminizmowi

Dzisiaj przedstawiam lewicową grupę, która nie ma nic wspólnego z anarchizmem. Jej przypadek pokazuje jednak, jak bardzo zawiłe są podziały ideowe, które różni prostaczkowie usiłują sprowadzić do kilku jednoznacznych formułek.

Źródła

W 1933 r. niemiecki marksista Wilhelm Reich opublikował pracę Massenpsychologie des Faschismus (Psychologia masowa faszyzmu), w której starał się odpowiedzieć na pytanie, dlaczego „kryzys gospodarczy, po którym spodziewano się, że przyniesie ze sobą przesunięcie ideologii mas na lewo, doprowadził do skrajne prawicowego rozwoju ideologii sproletaryzowanych przez siebie warstw”, a w konsekwencji - do przejęcia władzy przez NSDAP. Jego zdaniem „marksizm nie obserwował (…) uważnie ani też nie pojął właściwe tzw. „subiektywnego czynnika” w historii”, próbuje więc skorygować ten błąd zwracając uwagę na „zwrotne oddziaływanie ideologii na bazę ekonomiczną”. Kluczem ma być Freudowska psychoanaliza, która „jest właściwą podstawą przyszłej dialektyczno-materialistycznej psychologii”. Łącząc jednak „dia-mat” z psychoanalizą Reich poddaje krytyce „idealistyczną filozofię kultury” Freuda, zdaniem którego tłumienie seksualności jest nieodłącznym elementem kultury społeczeństw cywilizowanych. Reich widzi to odmiennie: „Badając historię tłumienia seksualności i genezę stłumienia seksualności, dochodzimy do przekonania, że (…) zaczynają się one rozwijać (…) wraz z prywatną własnością środków produkcji. Interesy płciowe wszystkich zaczynają być wykorzystywane w interesie zysku gospodarczego osiąganego przez mniejszość społeczeństwa (…). Wraz z ograniczeniem i stłumieniem seksualności (…) powstaje religia negująca seksualność, stopniowo klasa panująca buduje własną organizację seksualno-polityczną. Kościół (…), organizację, której celem jest wytępienie rozkoszy seksualnej człowieka (…). To ma swój sens socjologiczny w związku z rozkwitającym odtąd wyzyskiem ludzkiej siły roboczej…”.

Historia

W 1970 r. Otto Muehl tworzy w Friedrichshof nad austriackim jeziorem Neusiedler komunę dążącą do „wyzwolonego społeczeństwa”. Kierowana przez niego Akcyjnoanalityczna Organizacja Świadomej Praktyki Życia (Aktionsanalytische Organisation bewusster Lebenspraxis) powołuje się na teorię Reicha i „terapię szokową” amerykańskiego psychoanalityka Arthura Janova. W tym samym czasie były działacz SDS (Socjalistycznego Związku Studentów Niemieckich), psycholog dr Fritz Erik Hoevels zakłada we Freiburgu inspirowaną ideami Reicha Inicjatywę Marksistowsko-Reichistowską (Marxistisch-Reichistischen Initiative).

Początkowo MRI funkcjonuje jedynie jako koło teoretyczne na uniwersytecie, w 1978 r. włączyła się jednak w Inicjatywę Obywatelską przeciw Zakazowi Zatrudniania (Bürgerinitiative gegen Berufsverbote) i Kolorową Listę (Bunte Liste) we Freiburgu. Członek MRI, mecenas Gottfried Niemitz, zostaje nawet w 1980 r. wybrany z ramienia BuLi deputowanym do rady miejskiej Freiburga (w cztery lata później nie powtórzył już jednak tego sukcesu). Filia MRI powstaje też w Hamburgu, gdzie pod szyldem Komitetu Ad-Hoc na rzecz Praw Zasadniczych w RFN (Ad-Hoc-Komitee Grundrechte in der BRD) próbuje na przełomie 1981/82 w Kilonii bezskutecznie zinfiltrować tamtejszych Zielonych.

Następnym krokiem w ofensywie MRI jest utworzenie w 1983 r. domu wydawniczego Ahriman-Verlag: nazwa wydawnictwa ma być hołdem złożonym „imieniu naszego patrona, perskiego antagonisty „kochanego” Boga, potężnego nieprzejednanego wroga przystosowania”. Ahriman-Verlag opublikowało m. in. książkę Hoevelsa Marxismus, Psychoanalyse, Politik (Marksizm, psychoanaliza, polityka, 1983) oraz broszurę Hoevelsa i Freudemanna Tabuthema Aids stop - Gedanken eines Ketzers (Temat tabu: AIDS-stop. Myśli kacerza, 1986); wydaje też czasopisma „Ketzerbriefe - Flaschenpost für unangepasste Gedanken” „System usw - Zeitschrift für klassische Psychoanalyse”.

W tym samym czasie, na przełomie 1983/84 Helge Voges, która w dolnosaksońskiej miejscowości Einbeck stworzyła komunę na wzór AAO, zakłada Międzynarodowe Towarzystwo Rozwoju Radości Życia (Internationalen Gesellschaft zur Entwicklung der Lebensfreunds). MRI/BuLi i AAO/IGEL nawiązują ścisłą współpracę, gdy w 1984 r. mecenas Niemitz bronił przewodniczącą IGEL Birgit Römermann. Obie organizacje przeprowadziły w Getyndze wspólną manifestację pod hasłem „Od inkwizycji do art. 166: prześladowani przez kościół donoszą”. Jako organizator wystąpiło nowoutworzone Koło Robocze Antyklerykałów (Arbeitskreis Antiklerikales), działające początkowo w ramach miejscowej Listy Inicjatywy Zielono-Alternatywnej (Alternativen-Grünen-Initiativen-Liste).

Gdy po katastrofie w Czarnobylu Muehl ewakuował swą austriacką komunę na kanaryjską wyspę Gomera, osamotniona grupa saska AAO postanowiła zjednoczyć się z MRI. W 1985 r. AK przekształciło się oficjalnie w Inicjatywę Nowa Lewica (Initiative Neue Linke), w której Hoevels objął przywództwo. INL nawiązało współpracę z założonym w tym samym roku Związkiem na rzecz Zapobiegania AIDS (Verein zur AIDS-Verhütung), kierowanym przez Andreasa Freudemanna. W maju 1986 INL zorganizowała serię demonstracji pod hasłem „Seksualność w defensywie”, co natrafiło na opór części lewicy wymusiło zmianę nazwy na Związek przeciw Przystosowaniu (Bund gegen Anpassung).

Organizacja i działalność

BgA zorganizowana jest na zasadach hierarchicznych jako grupa kadrowa pod kierownictwem Hoevelsa jako „Założyciela i Przywódcy” (Gründer und Führer). Nowi członkowie są rekrutowani główne spośród uczniów i uczennic szkół średnich oraz studentów pierwszych lat studiów. Przeciwnicy Hoevelsa zarzucają mu, że jego organizacja przypomina parareligijną sektę zarówno z powodu intensywnych szkoleń ideologicznych, jak i ze względu na wspólnotę majątkową: członkowie przekazują swoją prywatną własność na rzecz Związku.

Strategia BgA polega na wykorzystywaniu aktualnych tematów - Związek pojawia się wszędzie tam, gdzie można uzyskać szerokie oddziaływanie. Marksiści-reichiści, sami uważając się za lewicę, starają się oddziaływać przede wszystkim na środowiska lewicowe: biorą udział w manifestacjach lewicy, współpracują z lewicową prasą (ich anonse w latach 1988-90 drukowały takie gazety, jak hamburskie „Konkret” „Arbeiterkampf” czy wiedeński „TATblatt”; „Konkret” zamieścił także w 1988 r. artykuł Niemitza „Średniowiecze żyje” poświęcony art. 166 Kodeksu Karnego).

Charakterystyczne dla MRI/BgA jest tworzenie kontrolowanych przez siebie wyspecjalizowanych „organizacji kamuflażowych” (Tarnorganisation). Należą do nich: Grupa na rzecz Oświecenia, Demokracji i Samostanowienia (Gruppe für Aufklärung, Demokratie und Selbstbestimmung), Związek Krzewienia Niepożądanej Znajomości Rzeczy (Bund zur Verbreitung unerwünschter Einsichten), Związek Krzewienia Niewygodnych Poglądów (Bund zur Verbreitung unbequemer Ansichten), Zrzeszenie na rzecz Zwalczania AIDS (Veren zur AIDS-Verhütung), Towarzystwo Klaudiusza Helwecjusza (Claude Helvetius Gesellschaft), Międzynarodowy Związek Bezwyznaniowców i Ateistów (Internationaler Bund der Konfessionslosen und Atheisten) i Komitet na rzecz Zniesienia Artykułu 166 KK (Komitee zur Abschafftung des § 166 StGB).

Placówki BgA lub kontrolowanych przezeń organizacji możemy znaleźć w Freiburgu (centrala grupy), Einbeck, Getyndze, Frankfurcie nad Menem, Bochum, Erlangen, Norymberdze, Berlinie, Hamburgu, Hanowerze i Essen. Po upadku muru berlińskiego marksiści-reichiści rozpoczęli też ekspansję na obszarze b. NRD. W maju 1990 r. na wschodnioniemieckich uniwersytetach BgA zorganizował osiem manifestacji przeciw „zachodnioniemieckiemu amerykańskiemu butowi”, na rzecz radykalizacji marksizmu „w imię wolności i prawdy, w duchu idei Zygmunta Freuda”. Znowuż w broszurze Russians went - Amis go Związek agitował Ossis na rzecz „Europy bez zakazu zatrudniania, bez podatku drogowego i bez obowiązku meldunkowego”…

Ideologia

Ideologia BgA opiera się na tezach psychoanalityka F. E. Hoevelsa, które zawarł w swej książce Marxismus, Psychoanalyse, Politik. Hoevels pisze w niej, że ucisk i wyzysk powodowane są wyłącznie przez kościół, małą rodzinę i tradycyjne wychowanie, które deformuje psychikę człowieka. Prowadzi to do zdławienia seksualności, a w konsekwencji do słabej indywidualności. Słabość ta powinna zostać przezwyciężona przez „erotyczny rozrost indywidualności”. Wychodząc z tych przesłanek Hoevels twierdzi, że ucisk klasowy może zostać zniesiony przez zmianę stosunków seksualnych. Wyzwolona seksualność jest więc punktem ciężkości rewolucyjnych przemian społecznych i dlatego musi zostać wprowadzona metodami politycznymi. Mówiąc krótko: rewolucja seksualna jest tożsama z rewolucją polityczną i społeczną. Instrumentem realizacji tego „seksualno-komunistycznego” (sexualkommunstisches) programu miała być kiedyś MRI (która stawiała sobie za cel „komunistyczną politykę konsekwentnie wykorzystującą psychoanalityczne poznanie”), dziś zaś BgA.

Wrogiem nr 1 BgA nie jest więc Państwo ani Kapitał - lecz Kościół. W swej walce przeciw Kościołowi reichiści m. in. organizują regularne „tygodnie antyklerykalne” i publikują biuletyn „Listy Heretyka”; sztandarem swej kampanii uczynili jednak przede wszystkim sprawę § 166 Kodeksu Karnego. Artykuł ten, przez BgA uważany za przeżytek średniowiecza i współczesne wcielenie inkwizycji, uznaje „bluźnierstwo wobec Boga” za czyn karalny. Na jego właśnie podstawie przewodnicząca IGEL B. Römmerman została w 1984 r. skazana na grzywnę za noszenie plakietki „Orgazm zamiast komunii”. Głównym rzecznikiem postulatu zniesienia art. 166 jest freiburski adwokat G. Niemitz, obrońca oskarżonych w procesach o bluźnierstwo.

Z lewicowych przesłanek marksizmu-reichizmu wynikają jednak też implikacje budzące na lewicy gorące kontrowersje. Dla BgA wyzwolenie seksualne jest celem nadrzędnym, dlatego zwalczają wszystko, co go utrudnia - a więc także niektóre elementy ideologii lewicowych.

Głównym antagonistą BgA są tu feministki prowadzące bezkompromisową walkę przeciwko pornografii i tzw. „sexual harassment” (rozciągliwie rozumianemu seksualnemu napastowaniu kobiet). Tymczasem zdaniem marksistów-reichistów wolność pornografii jest nieodzownym elementem wyzwolenia seksualnego, dlatego w swej ulotce „Auch bei grössten Schweinerei: Alice Schwarzer ist dabei”, która w marcu 1988 r. była kolportowana przez Inicjatywę Nowej Lewicy przy okazji feministycznej kampanii PorNO napisali np.: „jak bardzo mało może ona zaprzeczyć swemu bezdusznemu, nieludzkiemu, antyegalitarnemu tj. właśnie feministycznemu charakterowi, pokazuje nasz dzisiejszy temat: Plugawe paluchy precz od de Sade'a”. A grupa studencka (Hochschulgruppe) BgA dodała: „śmierć feministycznym i religijnym kuratorom, zwycięstwo dla wolności i równości - równość zamiast feminizmu”. Również akcentowanie przez feministki „sexual harassment” ma mieć negatywne konsekwencje, jako że deerotyzuje stosunki między kobietami i mężczyznami. Hoevels napisał wręcz: „Gwałt jest najczystszym wyrazem zasady: seksualna aktywność mężczyzny, seksualna pasywność kobiety. W praktyce wygląda to tak, że mężczyzna naciera, a kobieta się wzbrania lub oddaje”.

Innym zjawiskiem, które utrudnia socjalseksualne wyzwolenie, jest seksualna powściągliwość spowodowana strachem przed AIDS. Zdaniem reichistów do czasu wynalezienia lekarstwa tylko izolacja nosicieli wirusa HIV może przywrócić nieskrępowany promiskuityzm. W tym celu Hoevels w swej książce Temat tabu: stop dla AIDS postulował m. in. przeprowadzenie obowiązkowych „masowych testów dla wszystkich obywateli”, wprowadzenie legitymacji dla nosicieli HIV i „zakaz wjazdu dla wszystkich nietestowanych, a więc przypuszczalnie AIDS-pozytywnych”. Dla przeforsowania tego „prowizorycznego rozwiązania zmierzającego do osiągnięcia ludzkiego szczęścia” utworzono w 1985 r. we Frankfurcie Zrzeszenie na rzecz Zwalczania AIDS, skupiające lekarzy farmaceutów pod kierownictwem reichistów: Andreasa Freudemanna, Karla Muttera, Nielsa Auhagena (Freiburg), Axela Rethwilma (Heidelberg) i Eleonory Hartmann (Freiburg).

Charakterystyczny dla BgA jest też brak entuzjazmu wobec homoseksualizmu, który jest traktowany nie jako „naturalna i równoprawna orientacja seksualna”, lecz - niezgodnie z lewicowymi standardami - raczej jako odchylenie od normy. H. Voges napisała w manuskrypcie szkoleniowym Międzynarodowego Towarzystwa Rozwoju Radości Życia: „Analna szkodliwość (Schädigung) prowadzi do erotyki analnej i homoseksualizmu: cała seksualność staje się analna, doznaje się ją jako brudną, niższą, obleśną, nieczystą i obrzydliwą. Szkodliwość ta czyni z człowieka jednostkę aspołeczną”.

Te aspekty marksizmu-reichizmu sprawiły, że niektóre ugrupowania lewackie (jak np. marksistowsko-feministyczna Ökologischen Linken) zarzucają grupie Hoevelsa… kryptofaszyzm. Miesięcznik „ÖkoLinx” napisał wprost, że BgA „pseudolewicowym słownikiem maskuje seksistowską, rasistowską i biologistyczną politykę”, a jego program określił jako „darwinizm seksualny (sexualdarwinismus) eliminujący chorych pod pretekstem zachowania wolności seksualnej zdrowych”. Ze swej strony Hoevels rewanżuje się oskarżeniem, że feministki cechuje autorytarna psychika, która nie realizuje się w otwartym faszyzmie tylko dzięki naciskowi otoczenia.

Jarosław T.

AHRIMAN-VERLAG: Sübweg 60, 79108 Freiburg, RFN